Spomenik „Ustanak“, sačinjen od bijelog mermera, nastao 1982. godine, autora Bore Prpoša, kao sjećanje na kozaračku epopeju, šalje jasnu, snažnu poruku o odlučnosti Kozarčana u borbi protiv okupatora, istovremeno pokazujući da je u slobodu uzidano hiljade života. To je vizuelno i emotivno sjećanje na kozaračku epopeju.
Njegova simbolika leži u prikazu snage naroda i slobodarskog duha. Podignut je u znak sjećanja na zbjegove i prvu bitku u kojoj je učestvovao goloruki narod. Prpoš je bio učesnik kozaračkih borbi, što spomeniku daje autentičnu istorijsku dimenziju.
Boro Prpoš, rođen 1933. godine u Sovjaku je, poslije boravka u ustaškim logorima u Sisku, Jasenovcu i Jastrebarskom, u sebi nosio ideju koja je pobijedila na jugoslovenskom konkursu za izradu centralnog spomenika pokraj vječne vatre, u Parku slobode u Gradišci.
Snaga kozaračkog naroda koja je zbjegove pretvorila u juriše, okupljena u kozaračkom kolu, mitingu i opštoj vrevi simbolično je prikazana u parternom dijelu spomenika, gdje svaka granitna kocka predstavlja jedno živo biće, u pokretu prema suncu slobode, napisao je Dragoje Lukić u knjizi “Rat i djeca Kozare”.
Ispred spomenika okuplja se omladina, dolaze nove generacije, djeca iz Potkozarja i Lijevče polja, čuvajući uspomenu na svoje pretke, male ratnike, i druge oslobodioce čija ideja živi, na bijelom mermeru, u porukama poznatog slikara.
M.Pilipović
Izvor: RTVG